Obezite, genetik faktörlere bağlı olarak ortaya çıkabilen bir rahatsızlık olsa da, araştırmalar ve istatistikler bu hastalığın büyük ölçüde sağlıksız beslenme ve yaşam alışkanlıklarından kaynaklandığını göstermektedir. Diyabet, kalp yetmezliği, solunum rahatsızlıkları gibi birçok semptoma sebep olan obezite, günümüzde kamu sağlığını tehdit eden hastalıklardan biridir. Obezite, ölümcül bir hastalık olmasına rağmen, tedaviye kapalı değil ve tanı ne kadar erken konursa hastalığın tedavisi o kadar kolay olacaktır.

Diğer yandan, obezite hastalığı için uygulanan tedavi yöntemlerini ele alırken, cerrahi müdahalenin öneminin altını çizmek gerekir. Obezitede ilk etapta diyet, egzersiz ve ilaç tedavisi uygulanır ancak cerrahi müdahalenin gerektiği durumlar olabilir. Bu durumda, mide ve barsak bölgesine müdahale edilerek, obeziteye sebep olan hormonal dengesizliğin giderilmesi sağlanır. Tip 2 Diyabet tedavisinde de uygulanan metabolik cerrahi, obezite tedavisindeki en etkili yöntemler arasındadır.

Cerrahi Müdahale Ne Zaman ve Hangi Koşullarda Gereklidir?

Obezite hastalığını tanımlamak için, vücudun yağ depolama sürecinden bahsetmek gerekir. Her vücudun enerji üretmek için besinlerden alınan yağa ihtiyacı vardır. Ancak bu yağ oranının, vücudun depolama kapasitesinin üzerinde olmaması gerekir. Depolanan yağlar vücudun kapasitesini aştığında, bu durum aşırı kilo olarak tanımlanır. Vücut kitle endeksi kırk ve üzerinde olan kişiler de obezite hastalığının kapsamına girmektedir.

Başka bir biçimde ifade etmek gerekirse, obezite hastalığı vücuttaki doğal dengenin bozulmasının ve buna bağlı olarak aşırı kilo alımının sonucudur. Bu yüzden, ilk etapta söz konusu süreci tersine çevirmek, vücudun aşırı yağ depolamasını önlemek ve mevcut kiloların yakımını sağlamak gerekir. Söz konusu süreç de diyet ve egzersiz programına bağlıdır. Ancak bazı durumlarda, diyet ve egzersizler sonuç vermeyebilir. Eğer tedavi süreci istenen sonucu vermediyse, cerrahi müdahale gerekebilir.

Kilo alımının kronikleştiği durumlar da söz konusu olabilmektedir. Vücutta insülin direnci geliştiyse veya tiroid hormonlarıyla ilgili bir sorun söz konusuysa, vücudun yağları yakması zorlaşabilir. Böyle bir durumda, obezitenin önüne geçebilmek için ameliyat uygulanması gerekecektir.

Obezite Cerrahisinin Prensipleri Nelerdir?

Obezite tedavisi için gereken iki temel faaliyet, basitçe kilo vermek ve aşırı kilo alımını durdurmak olarak tanımlanabilir. Tüm bu süreçler, vücuttaki hormonlarla ve organların işleyişiyle ilgilidir. Obezite cerrahisi, vücuttaki hormonal salınımı düzelterek, besinlerin yağa dönüşümünü azaltır ve aşırı kilo alımının önüne geçilmesini sağlar. Bu yüzden, cerrahi müdahale mideye ve bağırsak kısmına uygulanarak gerçekleştirilir. Obezite tedavisi için uygulanan cerrahi operasyon ise metabolik cerrahi olarak adlandırılır.

Metabolik Cerrahi Obezitede Neden Kullanılır?

Belirtildiği gibi, obezite belli etkenlere bağlı olarak ortaya çıkan bir hastalıktır. Hastalığın tedavisi için bu etkenlerin kontrol altına alınması ve vücudun doğal süreçlerinin farklı sonuçlar vermesi gerekir. Ancak diyet ve egzersizden sonuç alınamadıysa, cerrahi müdahale uygulanması gerekir. Eğer metabolik bir sendrom söz konusuysa, metabolik cerrahi olarak bilinen tedavi yöntemlerini uygulanmadan iyileşme mümkün olmayacaktır.

Metabolik cerrahi, besin alımının kısıtlanmasını sağladığı gibi, kiloya yol açan etkenlerin kontrol altına alınmasına yardımcı olur. Bu yöntem kapsamında mide bandı, tüp mide ameliyatı gibi uygulamalar yer almaktadır. Diğer yandan, metabolik cerrahinin tek etkisi kilo alımını kısıtlamak değildir. Obezitenin sebep olduğu rahatsızlıklar, semptomlar ve organ hasarları da metabolik cerrahi operasyonundan sonra büyük ölçüde düzelmektedir.

Obezite Ameliyatından Önceki Hazırlık Süreci

Ameliyat kararı, çeşitli tetkikler yapıldıktan sonra hastanın diğer tedavi yöntemlerine yanıt vermediği tespit edildiği takdirde alınır. Bu kararın alınabilmesi için, hastanın en az üç yıl boyunca obezite problemine sahip olduğunun tespit edilmesi ve doktor tarafından verilen diyetler ile egzersizleri en az altı aydır uyguladığının ispat edilmesi gerekir. Tüm bunlarla birlikte, tedavinin sonuç vermesi ameliyattan sonraki beslenme programına da bağlıdır, dolayısıyla hastanın psikolojik bakımdan da hazır olması gerekir. Alkol, uyuşturucu ve madde bağımlılığı olan kişilerle diyet yapmak için psikolojik olarak hazır olmayan hastalarda bu ameliyat uygulanamaz. Bu yüzden, ameliyattan önce bir terapi süreci gerekebilir.

Cerrahi Müdahalede Uygulanan Yöntemler Nelerdir?

Müdahalenin temel amacı, kilo almaya sebep olan hormonal süreçleri tersine çevirmektir. Bunun yolu ise gıda emilimini azaltmaktan ve hormon salınımını kilo vermeye yardımcı olacak seviyeye getirmekten geçer.

Tüp mide ameliyatı, obezite cerrahisinde en çok kullanılan yöntemdir. Midenin %80’i alınarak uygulanan bu yöntem, mide hacmini küçülterek doygunluk hissini çabuklaştırır ve kilo fazlalığına yol açan beslenme bozukluklarının giderilmesinde yardımcı olur. Mide alındıktan sonra kalan kısım doğrudan barsağa bağlanmakta ve bu şekilde açlık hissine sebep olan hormonun salgılanması engellenmektedir.

Bazı durumlarda bypass ameliyatının uygulanması gerekebilir. Bypass ameliyatı, uygulanış bakımından tüp mide ameliyatına benzese de, midenin alınmadan deaktif hâle getirilmesi bakımından ayrılmaktadır. Eğer obeziteye bağlı olarak diyabet veya gizli şeker hastalığı gelişmişse, bypass ameliyatı tercih edilir. Nitekim bu yöntem, insülinin gerekli miktarlarda salgılanmasına ve işlevini gerçekleştirmesine yardımcı olur.

Mide kelepçesi de obezite ameliyatında kullanılan yöntemlerden biridir. Bu ameliyat, midenin yemek borusuna yakın bir kısmına kelepçe olarak da bilinen silikon bandın takılmasıyla yapılır. Bu ameliyatla midenin ikiye bölünmesi sağlanır. Üstteki küçük kısım çabuk dolacağı için, doygunluk hissi kolaylaşacaktır.

Obezite Ameliyatından Sonraki Süreçte Nelere Dikkat Edilmelidir?

Obezite, tedavisi sürekli olarak devam eden bir hastalıktır. Ameliyattan olumlu sonuç alınsa bile, bu sonucun sürekliliği hastanın beslenmesine ve yaşam alışkanlıklarına bağlıdır. Nitekim, ameliyat ile verilen kiloların geri alınmayacağını garanti etmek mümkün değildir. Bu yüzden, ameliyattan sonraki süreçte diyet ve egzersiz programına sadık kalmak, glisemik indeksi yüksek gıdalardan uzak durmak ve sağlıklı bir beslenme rejimini sürdürmek gerekir. Ayrıca, alkol ve madde bağımlılığı da ameliyatın faydalarını ortadan kaldıracaktır.