Obezite, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de kamu sağlığını tehdit eden ciddi bir problemdir. Genetik ve çevresel faktörlerle birlikte, yanlış beslenme alışkanlığı ve sağlıksız bir yaşam pratiği bu soruna yol açabilmektedir. Obezite hastalığıyla mücadelenin yolu ise, zararlı alışkanlıkları değiştirmekten geçer. Ancak bazı durumlarda, hastaya cerrahi müdahale uygulanması gerekebilir. Diyet, egzersiz ve ilaç tedavisi istenen sonucu vermediyse, cerrahi müdahale faydalı olacaktır.

Obezite Nedir?

Beslenme sonucunda vücutta depolanan yağlar, enerji üretimi için kullanılır. Ancak depolanan yağ miktarı, belli bir oranın üzerindeyse vücut sağlığı tehlikede demektir. Herkesin bir vücut kitle endeksi vardır ve bu endeks, kişinin boy-kilo oranına göre belirlenir. Yetişkin erkeklerde vücut ağırlığının %15-18’i yağ dokusundan oluşurken, kadınlarda bu oran %30 civarındadır. Bu dokunun miktarı erkeklerde %25’in, kadınlarda %30’un üzerine çıktığında durum obezite olarak tanımlanır.

Obezite, genellikle yanlış beslenme alışkanlığından kaynaklanır. Bu yüzden, ABD başta olmak üzere gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde sık görülen bir problemdir. Paketli ve katkı maddeli gıdaların artması, fast-food tarzı yiyeceklerin sağlıklı öğünlerin yerini alması ve hareketsiz bir yaşam tarzının artması, obezitenin de artış göstermesine sebep olmuştur. Obezite, başta tip 2 diyabet olmak üzere birçok hastalığı da tetikleyebilen bir rahatsızlıktır. Bu yüzden, risk grubunda olan kişilerin dikkat etmeleri ve tedavi için en kısa sürede başvurmaları gerekir.

Ameliyat Hangi Durumlarda Gereklidir?

Cerrahi müdahale, obezite tedavisinde hiçbir zaman ilk seçenek değildir. Ameliyat, yalnızca belli durumlarda gereklidir. Eğer tedavi sürecinden istenilen sonuç alınamamışsa, cerrahi müdahale geçerli bir seçenek olarak kabul edilebilir.

Bilindiği gibi, yanlış beslenme biçimi obezitenin en yaygın ve belirgin sebebidir. Glisemik indeksi yüksek gıdalarla beslenmek, vücutta aşırı yağ birikimine sebep olur. Bu yüzden, ilk olarak bu yağ birikimiyle doğal yollardan mücadele edilmeli, diyet ve egzersiz tedavisi uygulanmalıdır. Besin değeri yüksek ve düşük kalorili ürünlerden oluşan bir diyet programı, egzersiz ile birlikte uygulandığı takdirde istenen sonucu vermiyorsa, cerrahi müdahale düşünülebilir.

Cerrahi Müdahale Neden Yapılır?

Yağ kütleleri kemikleştiğinde, diyet veya egzersiz fayda etmeyebilir. Diğer yandan, vücutta obeziteye bağlı olarak gelişen rahatsızlıklar, yağ yakımını zorlaştırabilmektedir. Ayrıca, hasta tiroid hormonlarındaki bir problem sebebiyle kilo aldıysa, yağ yakımı diyete ve egzersize rağmen güçleşebilir. Böyle bir durumda, vücuttaki hormonal salınımı iyileştirmek ve vücudun fazla yağları yakmasına yardımcı olmak için, cerrahi müdahale uygulanır.

Obezite ameliyatında, tüp mide veya mide küçültme olarak bilinen bir yöntem uygulanır. Metabolik cerrahi yöntemiyle uygulanan bu ameliyatın temel amacı, vücudun besin emilim oranını azaltarak, yağ depolanmasını önlemek ve kilo yakımına engel olan hormonal dengesizliğin önüne geçmektir. Başka bir şekilde ifade etmek gerekirse, eğer obezite hastalığında ameliyata gerek duyuluyorsa, vücut sürekli ve kronik bir biçimde kilo alıyor demektir. Ameliyatın amacı, kilo alım sürecini cerrahi ve hormonal bir müdahaleyle tersine çevirmektir.

Mide Küçültme Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Ameliyatta uygulanan yöntemler, hastanın durumuna göre değişir. Obezite hastalığı, bazı durumlarda kalp rahatsızlıklarına, diyabete ve yüksek kolesterole sebep olabilmektedir. Eğer böyle semptomlar söz konusuysa, ameliyatta ileal interpozisyon olarak bilinen yöntem uygulanır.

Tüp mide uygulamasının amacı ise, mide hacmini kısıtlayarak ince bvarsağın başlangıç kısmını bypass etmektir.

Bu operasyon esnasında, midenin %80’lik kısmı cerrahi cerrahi müdahale ile çıkarılır. Gerekli kısım kesilerek çıkarıldıktan sonra, kalan parça doğrudan barsaklara bağlanır. Bu operasyonun etkili bir biçimde yürütülmesi için, 1,3 cm genişliğindeki kesiler açılması ve kameralı cerrahi aletlerle görüntülenme yapılması gerekir.

Bu operasyon sonrasında, açlık hissine sebep olan ghrelin hormonunu üreten bölüm, mideden ayrılmış olur.

Gastrik ByPass Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Gastrik ByPass ameliyatında uygulanan yöntem, tüp mide ameliyatına benzemekle birlikte bundan farklı olarak midenin %80’lik kısmı vücuttan çıkarılmaz. Bu kısım, cerrahi müdahale ile işlevsiz hâle getirilir ve midenin işleyen kısmı doğrudan ince bağırsağa bağlanır. Yeme bozukluğuna sahip olan ve fazla karbonhidrat tüketme sebebiyle sorun yaşayan hastalar için en uygun müdahale yöntemidir.

Mide Kelepçesi Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Tokluk hissi, midenin dolmasıyla gerçekleşir. Mide kelepçesi ameliyatının temel amacı, mideyi küçülterek tokluk hissini kolaylaştırmak ve aşırı yeme alışkanlığını gidermektir. Bu ameliyat, yemek borusu ile midenin birleştiği kısma yakın bir yere silikon bant takılarak uygulanır. Kelepçe olarak da bilinen silikon gastrikbant, midenin ikiye bölünmesini sağlar. Yemek borusuna yakın olan kısım çabuk dolduğundan, tokluk hissi kolaylaşacaktır. Mide kelepçesi, hasta istediği kiloya düştüğünde çıkarılabilir.

 Obezite Ameliyatı Fiyatları Nelerdir?

Fiyatlar uygulanan yöntemlere, kullanılan ekipmanlara, hastanın durumuna ve ameliyatın uygulandığı kliniğe göre değişiklik gösterebilir. Dolayısıyla, obezite ameliyatı için net bir fiyat skalası vermek mümkün değil. Nitekim bu fiyatlar çoğu zaman kişiye özel olarak veriliyor ve hastaya gerekli tetkikler yapıldıktan sonra, kullanılması gereken malzemelere ve uygulanacak işleme göre belirleniyor. Fiyat bilgisi öğrenmek için, operasyon yapmak istediğiniz hastaneyi arayabilir ve sağlıklı bir bilgi edinebilirsiniz.

SGK Obezite Ameliyatını Karşılıyor Mu?

Obezite cerrahisi, 05.02.2018 yılında Resmi Gazete’de yayınlanan Sağlık Uygulama Tebliği’ne göre SGK kapsamına giriyor. Ancak bu sigorta, devlet hastaneleri için geçerli. Vücut kitle endeksi 40’ın üzerinde olan ve SGK primlerini düzenli olarak ödeyen hastalar, hastanelerin endokrin bölümünden rapor aldıklarında devlet tarafından karşılanan ameliyatlardan ücretsiz olarak yararlanabiliyorlar.

Bunun dışında, bazı özel sigorta şirketlerinin de obezite ameliyatını karşıladığı biliniyor.

Ameliyattan Sonraki Süreç Nasıl Olmalı?

Ameliyat, riski tamamen ortadan kaldırmaz. Midenin esnek bir yapıya sahip olduğu unutulmamalı ve beslenmeye ameliyattan sonra da dikkat edilmelidir. Sağlıksız beslenme alışkanlıkları sürdürüldüğü takdirde, ameliyat ile verilen kilolar geri alınabilir. Aynı şekilde, ameliyattan sonra düzenli egzersiz yapılması da önemlidir.

Tüm bunlarla birlikte, ameliyattan sonraki 24 aylık süreçte hamilelik büyük bir risk taşır. Bu risk hem anne hem de bebek için geçerlidir. Ameliyat sonrası süreçlere riayet etmek bu bakımdan oldukça önemlidir.